Posted in Childhood, Filipino, friendships, journal, love, Maikling Kuwento, poetry, random, Uncategorized

si andrea.

Kababasa ko lang ng blog post ng isang kaibigan. Tungkol iyon sa pakikipag-away nila ng mga kapatid niya sa isang kapitbahay na namaril sa aso nila. Habang nagbabasa, pilit kong inalala ‘yong mga araw na nasa labas ako ng bahay. Ang kaso nga lang, hindi nga pala ako lumalabas ng bahay namin. Lagi akong nasa loob ng bahay, nakalingkis sa payat na braso ng manika kong si Ansherina. Lumalabas lang ako ng bahay kapag uutusan ako ni Mama na bumili ng Magic Sarap, Knorr Cubes (kadalasang chicken), o ‘di kaya ay Tide powder.

Mayroon akong lutu-lutuan. Marami akong mga manikang kumpleto ng damit at sapatos. Mayroon din akong bahay-bahayan. Mayroon din ako ng mga maliliit na librong pambata. Sagana ako sa mga laruan pero ano naman ang gagawin ko sa mga laruan ko kung wala naman akong kalaro?

Hindi naman ako takot na makipagkaibigan o kung anuman noon. Hindi rin naman ako tinutukso kaya hindi ko rin alam kung bakit wala akong kalaro. Isang araw, habang nakaupo ako sa may tarangkahan ng bahay namin, may isang batang babaeng tumawag sa’kin. Akala ko pa nga no’ng una ay hindi ako ‘yong tinatawag niya kaya hindi ko siya pinansin.

Dahil ayokong lumabas, pumasok ‘yong batang babae sa gate namin at saka ako pinuntahan sa tarangkahan. Nakipagkilala siya at nakipagkaibigan. Andrea raw ang pangalan niya at nakatira siya sa katabi naming bahay. Naglaro kami ng lutu-lutuan hanggang sa napansin kami ni Mama. Binantayan niya lang kami mula sa pintuan pero hindi naman siya nagalit na nagpapasok ako ng isang bata galing sa labas.

Napakadaldal ni Andrea. Ang dami niyang kuwento at para bang hindi siya nauubusan ng sasabihin. Sa sobrang dami ng kuwento niya ay nabagot ako. Ramdam kong unti-unting lumipad ang utak ko. Si Andrea? Daldal pa rin siya nang daldal hanggang sa mapagtanto niyang hindi na ako nakikinig.

Napakabilis ng pangyayari. Sa inis ni Andrea na hindi ako nakinig sa kuwento niya, sinabunutan niya ako. Aaminin ko, may pagka-overreacting ako dahil umiyak ako kahit hindi naman ako nasaktan sa pag-unat niya sa kulot kong buhok. Pero kasi, hindi ako pinapalo ng mga magulang ko pagkatapos ay bigla niya akong sasabunutan dahil hindi ako nakikinig sa pagkukuwento niya?

Hindi naman ata tama iyon.

Umiyak ako nang umiyak. Patakbo kaming nilapitan ni Mama. Pinagalitan niya si Andrea at sinabihang huwag nang makipaglaro sa akin.

Hindi ko talaga alam kung anong dapat kong maramdaman noon. Hindi ko alam kung dapat ba akong mainis kay Mama dahil nawala ang una kong ‘kaibigan’ o magpasalamat kay Mama sa pag-iwas niya sa akin sa sakit na dulot ng pagsabunot ni Andrea.

florence

Advertisements
Posted in black slug, Childhood, depression, Filipino, friendships, journal, love, Maikling Kuwento, poetry, random, Uncategorized

fourth floor.

Naaalala ko pa. Nakatayo kami ng mga kaklase ko sa ikaapat na palapag ng katatayo lamang na gusali. Nakasandal kami sa bagong kabit na railings. Wala naman talagang harang doon. Dati rati pa nga ay puwede kaming umupo sa hubad na semento.

Nagtatawanan kaming magkakaibigan. Tatlo kaming nakasandal sa bakal na harang na iyon. Iyong iba naman naming mga kaklase ay nakaupo sa puting tiles habang naghihintay na matapos ‘yong klaseng nasa loob.

Wala naman talagang makabuluhang nangyari noong araw na iyon. Nagklase kami katulad ng nakasanayan. Halos lahat kami ay bagsak sa kababalik lamang na papel sa Math. Wala namang bago.

Pero may kung anong mayro’n sa mga harang na bakal na iyon. Nakasandal kaming tatlo doon, nakakapit sa bagong pinturang bakal habang nagtatawanan. Naaalala ko pang nakangiti silang dalawa noon bago ako nagbiro.

“Siguro kaya nila nilagyan ng railings kasi baka may tumalon.”

Napatingin silang dalawa sa’kin. Mga dalawang segundo rin silang nakatitig sa’kin bago sila nagpakita ng reaksyon.

Ang isa ay tumawa. Ang isa naman ay ginulo ang buhok ko.

“That’s bad. ‘Wag ka ngang mag-isip ng ganyan. Nako,” naaalala ko pang sabi niya.

Hindi ko alam kung anong sasabihin. Nginitian ko na lang sila pareho at tahimik na pinasalamatan ang ikalawa.

florence

Posted in Childhood, Filipino, friendships, journal, love, poetry, random, Uncategorized

maglaba, makinig, at huwag maglaro.

Naaalala ko pa ang araw na iyon. Nakaupo si Mama sa isang maliit na pulang bangko. Lukot ang kanyang noo habang halos magkadikit na ang dalawa niyang kilay. Sa bawat pagtulo ng butil-butil niyang pawis sa noo ay siya namang pamumuo ng bula sa bawat pagkusot niya. Nakapokus si Mama sa pagkukusot habang ako naman ay nakaupo sa tabi niya – naglalaro.

Mag-aapat na taon pa lamang ako noon at dahil hindi ko naman alam na mahirap maglaba, lalo pa akong dumikit kay Mama. Pinaglaruan ko ang mga bulang dulot ng isang pakete ng Tide Ultra. Ilang beses akong sinabihan ni Mama na huwag siyang guluhin ngunit sadyang matigas ang ulo ko kaya’t hindi ako nakinig.

Hawak ko ang regalong ibinigay sa akin ni Papa. Minsanan lang kasi siya umuwi kung kaya’t lubos kong pinahahalagahan ang mga pasalubong niya. Tuwang-tuwa kong pinalangoy ang yari sa plastik na si Pikachu sa bula sa pag-aakalang maaari siyang maging sirena at lumangoy na parang wala nang bukas. Bigla na lamang tumigil si Mama sa pagsaway sa akin, bagkus ay tumayo siya. Inagaw niya mula sa akin si Pikachu at laking gulat ko nang inihagis niya iyon sa labas ng pinto. Padabog niyang isinara ang pinto at saka muling ipinagpatuloy ang paglalaba.

Mangiyak-ngiyak ako noon kung kaya’t madaling naawa si Mama. Sa ikalawang pagkakataon ay tumayo siya upang kunin ang kawawang si Pikachu sa labas. Sumilip ako sa bintana at mula sa bintanang iyon, natanaw ko ang isang malaking truck.

Isang mahinang krak! ang narinig ko. Pumasok si Mama ng pinto ngunit hindi ko na nakita pa si Pikachu.

florence

Posted in Childhood, Filipino, friendships, journal, love, poetry, random, Uncategorized

isang sulat para sa nakaraan.

To me from ten years in the future,

Alam kong hindi ka maniniwalang galing ito sa hinaharap dahil alam kong hindi ka naman madaling mauto kaya kung makarating man sa’yo ito, ikaw na ang bahala kung maniniwala ka o hindi. Naniniwala akong laging may dahilan kung bakit nangyayari ang lahat ng bagay pero sakaling mabigyan ako ng pagkakataong bumalik sa nakaraan o ‘di kaya ay magpadala ng sulat sa nakaraan, nandito ang mga bagay na gusto kong gawin mo.

Unang una sa lahat, gusto kong magsalita ka. Hwag mo akong sasagutin nang pilosopo sa utak mo dahil ang ibig kong sabihin ay, kung ayaw mo sa isang bagay o tao, sabihin mo. Sabihin mo ang opinyon mo dahil kapag nanahimik ka, siguradong pagsisisihan mo iyon. Kapag tinanong ka o hiningan ka ng opinyon ukol sa isang desisyon, sabihin mo ang totoo. Sabihin mo kung ayaw mo dahil paminsan-minsan ay kailangan mong unahin ang sarili mo kaysa sa dahilyahan ng iba. Kapag binigyan ka ng pagkakataong magsalita, magsalita ka. Kapag sinabihan ka ng “Ano? Magsalita ka naman”, magsalita ka at hwag kang umiling. Alalahanin mong may mga taong handang punan ng sarili nilang salita ang bawat iling mo. Hwag mong hayaang paniwalain ka nila sa mga bagay na pinaniniwalaan nila at hindi mo pinaniniwalaan.

Ikalawa, hwag kang matakot sa mga bagay-bagay. Hwag kang matakot na magkamali dahil bukod sa napaka-mainstream na mga kasabihang “lahat ng tao ay nagkakamali” at “nobody’s perfect”, hindi ka matututo kung hindi ka magkakamali. Hindi ko naman sinasabi na maghanap ka ng thrill sa lahat ng bagay pero alam mo ‘yon? Sa bawat araw, gumawa ka ng paraan na magkaroon ka ng ala-alang pupuwede mong balik-balikan.

Ikatlo, panatilihin mong balanse ang mga prayoridad mo. Sikapin mong magkaroon ng maayos at matitinong marka sa paaralan. Alam nating dalawa na hindi importante ang mga numerong ‘yan kaya kung sakali mang may kaibigan kang mag-aya sa’yong kumain sa labas kahit pa alas-siete ang oras ng dismissal niyo, pumayag ka. Kapag may kaibigan kang nanghingi sa’yo ng payo o ‘di kaya ay nagkuwento sa’yo ng hinanakit niya sa buhay, gusto kong kahit ano pa ‘yang ginagawa mo — kahit pa isa iyang maikling kuwento kinakailangang sampung pahina para sa Elective mong Creative Writing — itigil mo para sa kaibigan mo. Hindi mo alam, baka mamaya ay ‘yang kaibigan mong balak mong hwag pansinin ay nagbabalak na pa lang magpakamatay.

Ikaapat, gusto kong lumabas ka ng bahay. Gumala ka paminsan-minsan. Pumunta ka sa mall o ‘di kaya sa isang book store. Kumain ka ng French fries. Lumabas ka naman kahit ba para lang masikatan ka ng araw (bukod sa pagpasok mo sa paaralan). Kung bakit gusto kong gumala ka? Kapag nagkaroon ka na kasi ng trabaho at sariling pamilya, wala ka nang oras para sa sarili mo.

Ikalima, hwag kang matakot na umasa sa iba. Hwag kang matakot na humingi ng tulong dahil baka mamaya ay sumabog ka na lang dulot ng mga emosyong kinikimkim mo. Alam kong natatakot kang mahusgahan ng iba pero ikaw din naman kasi ang mahihirapan kung sasarilinin mo lahat. Pagdating sa sandamakmak na gawain sa paaralan, hwag kang mahihiyang humingi ng tulong sa iyong mga magulang o sa kahit kaninong kaibigan mo.

Ikaanim, gusto kong magtiwala ka sa kanya. Alam kong natatakot ka sa epekto sa’yo ng taong ‘to (alam kong kilala mo kung sino ang tinutukoy ko) pero sana hwag kang tumakbo. Kahit anong balak mong tumakas, hwag mong ituloy. Kahit mahirap, gusto kong pagkatiwalaan mo siya. Kahit mahirap, gusto kong ibigay mo sa kanya nang buo ang tiwala mo. Alam kong naiinis ka sa sarili mo tuwing napagtatanto mong sinusulyapan mo na naman siya. Alam kong nagpapakita ng takot ang mga mata mo sa tuwing magkakasalubong kayong dalawa. Alam kong kinakabahan ka na para bang may ginawa kang krimen pero alam ko ring takot ka lang na magkamali. Alam kong alam mo sa sarili mo na takot kang masaktan kaya ka natatakot sa kanya. Naiintindihan kita kung hindi mo gagawin ang hiling kong ‘to pero sana, subukan mo kahit papaano, kahit paunti-unti.

Ikapito, hwag mong aawayin ang bunso mong kapatid. Sa tantya ko ay nasa ikatlong baitang siya diyan sa inyo. Sana naman ay lubusin mo na ang mga panahong magkasama kayong nanonood ng Barbie o kahit anong cartoons sa TV. Lubusin mo na ang mga pagkakataong kayong dalawa lang ang nasa bahay dahil ‘yang mga pagkakataong ‘yan lamang ang mga oras na puwede kayong mag-usap tungkol sa mga bagay na pulos kabaliwan at napakawalang katuturan para sa mga matatanda. Lubusin mo na ang mga panahong nasosolo mo siya dahil darating ang araw na iba na ang kasama niya sa panonood ng mga pelikulang hindi na Barbie o cartoons. Darating ang araw na hindi na ikaw ang uutusan niyang abutin ang remote ng TV sa itaas ng refrigerator dahil tatangkad siya at kaya na niya iyong gawin mag-isa. Darating ang araw na hindi ka na niya uutusan. Sa maniwala ka’t sa hindi, ako na ang nagsasabi sa’yo, hahanap-hanapin mo ang mga sandaling nakahiga siya sa tiyan mo pagkatapos ay sisigaw siya ng “Ate, pakuha nga ng unan!”. Sasagutin mo siya ng “E kung tumayo ka kaya? Pa’no ko kukunin kung nakahiga ka sa tiyan ko?” na magsisimula ng isang argumento hanggang sa nakalimutan na ninyong dalawa ang tungkol sa unan — na napunta na pala doon sa natapong tubig na kanina pa natapon pero hindi mo pa rin pinupunasan.

Ikawalo, matuto kang humingi ng tawad sa mga magulang mo. Oo, lagi ka nilang pinapagalitan pero sana naman ay tanggapin mong may pagkakamali ka rin naman. Hwag kang matakot na magsabi sa kanila ng mga ikinasasama ng loob mo dahil sila dapat ang unang makakaalam ng mga iyon. Hwag kang mag-isip ng kung anu-ano kapag sinasabihan ka nilang ang manang ng music taste mo. Oo, alam kong ibang usapan na kapag music taste ang nilait nila pero intindihin mo na lang dahil gano’n daw talaga mag-isip ang mga matatanda ayon sa librong “Ang Munting Prinsipe”. Alam kong iniisip mong below the belt ang panlalait nila sa music taste mo pero gaya nga ng sinabi ko sa’yo, hayaan mo na dahil opinyon nila ‘yon. Hwag ka na rin mainis sa tuwing pinipilit ka nilang matulog nang maaga dahil iniisip lang naman nila ang kalusugan mo.

Idahilyam, iukit mo sa isip mo na mahalaga ka at hindi magiging ayos lahat kung wala ka. Alam kong alam mo ang tungkol sa time paradox kaya alam mong maaapektuhan ang buhay ng iba. Mahalaga ka sa mga taong nakapaligid sa’yo. Maaaring nawawalan sila ng oras para sa’yo o sadyang hindi kayo pinagtatagpo ng landas pero mahalaga ka sa kanila at gusto kong itatak mo sa isip mo ‘yan. Hwag kang susuko at hwag kang maging makasarili.

At ang pinakahuli, huminga ka. Hwag mong hayaang kainin ka ng bulok na sistema. Hangga’t maaari ay gusto kong pasimple kang sumalungat sa bulok na sistema. Gusto kong gawin mo ang gusto mo. Gawin mo ang mga bagay na makapagpapasaya sa’yo at hayaan mo ang mga magsasabing mukha kang tanga sa ginagawa mo. Hayaan mo, hindi kasi nila alam na sila ang tunay na mga tanga sa ginagawa nilang pagsunod sa sistemang inaakala nilang tama pero bulok naman pala.

florence